تبلیغات
پژوهشسرای دانش آموزی پروفسور حسابی

پژوهشسرای دانش آموزی پروفسور حسابی
قالب وبلاگ
طی نیم قرن اخیر تقریبا هر 10 سال یك فناوری جدید و تحول‌ساز در جهان ظهور كرده و در این میان ما همیشه در آرزوی این بوده‌ایم كه به موقع در چنین فناوری‌هایی وارد ‌شویم تا امكان رقابت داشته باشیم. بنابراین، زمانی‌كه بحث فناوری نانو در دنیا مطرح شد در حالی‌كه حتی تعریف مشخصی از این علم در كشور نداشتیم عزم خود را جزم كردیم و خوشبختانه در حال حاضر با گذشت هفت سال از آن زمان آنقدر در این علم پیشرفت داشته‌ایم كه نه تنها نسبت به كشورهای پیشرو عقب نیستیم، بلكه حتی از سند چشم‌انداز توسعه نانو فناوری ایران كه در آن قرار است تا سال 1394 به جمع 15 كشور برتر جهان در حوزه فناوری نانو بپیوندیم هم پیشی گرفته‌ایم و بر اساس پیش‌بینی‌های كارشناسان تا كمتر از یك‌سال آینده به این هدف خواهیم رسید.

نانوفناوری علم مطالعه ذرات در مقیاس اتمی برای كنترل آنها است. این جمله ساده‌ترین تعریفی است كه می‌توان از علم نانو ارائه داد. اما هدف اصلی اكثر تحقیقات نانوفناوری شكل‌دهی تركیبات جدید یا ایجاد تغییراتی در مواد موجود است و درحال‌حاضر در همه حوزه‌های علمی ازجمله الكترونیك، ژنتیك، زیست‌شناسی، كشاورزی و حتی در مطالعات انرژی به صورت گسترده‌ای به‌كار برده می‌شود.

این در حالی است كه زمانی كه برای نخستین‌بار ریچارد فینمن برنده جایزه نوبل فیزیك، بحث ظرفیت نانوعلم را در یك سخنرانی تكان‌دهنده با عنوان در پایین اتاق‌های زیادی وجود دارد مطرح كرد، به فكر كمتر كسی خطور می‌كرد كه در اندك مدتی نانوفناوری به نیاز روز جهان تبدیل شود.

از دیدگاهی دیگر نانوفناوری علم پیوند‌دهنده دنیای امروز با آینده خوانده می‌شود، چرا كه در حال حاضر این حوزه محور ابداعات و اختراعات علمی روز دنیا قرار گرفته است یعنی همان نقشی كه 150 سال پیش برق و الكتریسیته ایجاد كرده بود را ایفا می‌كند و به این ترتیب روزی نیست كه خبری از كشفیات و اختراعات جدید دانشمندان با استفاده از نانوفناوری نشنویم و نخوانیم. اما همین اهمیت باعث شده تا حضور در بازار پرسود نانوفناوری همانند همه بازارهای دیگر بسیار سخت باشد. بنابراین با روابط عادی و تعارف امكان كسب قدرت در آن محال است، ضمن آن‌كه امروزه كشورهای صنعتی در زمینه فناوری نانو به شدت عرصه را بر دیگر كشورها خصوصا كشورهایی خارج از دایره ایدئولوژیك خود تنگ می‌كنند و فناوری نانو را همانند فناوری‌های هسته‌ای و بیوتكنولوژی كه از علوم حیاتی آینده بشری محسوب می‌شود در انحصار خود نگه داشته‌اند و این سفره را صرفا برای خود باز نگه می‌دارند. این كشورها با پیش‌بینی و نیازسنجی آینده حتی فرصت‌ها را میان خود تقسیم می‌كنند.

همگام با برترین‌های جهان

ایران به موقع با فناوری نانو همراه شد و امروز فناوری دیگری را سراغ نداریم كه با منشاء بومی به این درجه از پیشرفت رسیده باشد كه به كشورهای پیشرفته خارجی صادرات داشته باشد. ایران در سال‌های اخیر به پیشرفت‌های قابل توجهی در حوزه نانو دست یافته است كه این پیشرفت‌ها در منطقه كاملا برجسته است، به‌طوری‌كه كشورهایی مانند برزیل و آفریقای‌جنوبی هم ایران را جزو شركای استراتژیك خود می‌دانند. در زمینه تولید و تجاری‌سازی محصولات نانویی هم ایران اكنون در نقطه‌ای قرار دارد كه 70 شركت آمادگی دارند محصولات خود را در نمایشگاه‌ها به نمایش بگذارند و 20 شركت از میان آنها تولید تجاری دارند.

فعالیت نانو در ایران از ابتدای سال 80 شروع شد. البته تا سال 82 فعالیتی كه انجام شد بیشتر از طریق دفتر همكاری‌های فناوری ریاست‌جمهوری بوده است و وزارتخانه‌های علوم، صنایع، جهاد كشاورزی و بهداشت كمیته‌هایی را برای شناخت نانو تاسیس كردند. ولی با توجه به در اولویت بودن این فناوری برای دولتمردان در شهریور 82 رئیس‌جمهور وقت دستور تشكیل یك گروه ویژه را برای مدیریت كلان نانو به اسم ستاد ویژه توسعه فناوری نانو داد كه این ستاد متشكل از 6 وزارتخانه، 5 نفر از متخصصین و معاون اول رئیس‌جمهور به عنوان رئیس ستاد بود.

مهمترین كار ستاد، تدوین برنامه 10 ساله فناوری نانو برای كشور است كه متشكل از یك برنامه كوتاه‌مدت 2 ساله، میان‌مدت 3 ساله و بلندمدت 5‌ساله می‌شود، ضمن این‌كه 4 برنامه كوتاه‌مدت با ماهیت زیرساختی توسط ستاد شروع شد. البته فعالیت دیگر ایجاد شبكه آزمایشگاهی فناوری نانو برای حل مشكلات آزمایشگاهی متخصصین كشور بوده است كه در این راستا 40 آزمایشگاه توانمند در 9 استان و 10 شهرستان وجود دارد. در ضمن طی یك دوره هفت ساله با 35 پله صعود در زمینه علوم و فناوری نانو، به جایگاه بیست و پنجم جهان دست یافته‌ایم. ایران در سال 2000 در زمینه علوم و فناوری نانو در رتبه 60 جهانی قرار داشت و در بین كشورهای اسلامی رتبه ششم را داشت، اما در سال 2007 در زمینه علوم و فناوری نانو در سطح جهانی به رتبه25 و در بین كشورهای اسلامی به رتبه اول رسید.

در مجموع اگر كشورهای جهان را به تناسب میزان پیشرفت در زمینه فناوری نانو از شماره1 تا 60 رتبه بندی كنیم ایران در سال 2000 در رتبه60 یعنی در نقطه شروع قرار داشت. در چنین شرایطی و در حالی‌كه در چشم‌انداز توسعه نانوفناوری ایران هدف‌گذاری شده است كه این كشور تا سال 1394 به جمع 15 كشور برتر جهان در حوزه فناوری نانو بپیوندد. به اعتقاد كارشناسان كشور ما تا سال آینده به این هدف خواهد رسید.

اكنون كشور به مدد متخصصین متعهد و جوانان فعال در این عرصه به دستاوردهای علمی و فناوری بزرگ در زمینه‌های تولید چند نوع نانوپودر، نانولوله‌های كربنی، استفاده از نانوذرات در عروق مصنوعی، تولید مكمل روغن، تولید چند نوع نانو‌كامپوزیت، تولید مواد و سیالات مغناطیسی، لایه‌نشانی نانومتری، ساخت یك نمونه دستگاهSTM و تولید مواد نانو‌باكتریال دست یافته است. در بحث نفت برای اولین‌بار در دنیا با استفاده از فناوری نانو توانسته‌ایم نفت سنگین را به نفت سبك تبدیل كنیم كه دستاورد بسیار بزرگی است. در مورد تولید مواد نانوی افزودنی به سوخت كه مصرف سوخت را پایین می‌آورد و به تایید شركت‌های خودروسازی كشور هم رسیده ما به موفقیت‌هایی دست یافته‌ایم.

لزوم سرمایه‌گذاری برای حفظ موفقیت

ظهور مجموعه گسترده‌ای از فناوری‌های جدید، موجب انقلابی در شیوه‌های تولید، توزیع و استفاده از كالاها و سرمایه‌ها است و گستردگی و حوزه نفوذ این انقلاب در حد و اندازه‌ای است كه بسیاری از صاحبنظران از آن به عنوان انقلاب سوم صنعتی یاد می‌كنند.

در حال حاضربه جرات می‌توان ادعا كرد ایران در عرصه فناوری نانو نه تنها عقب نیست، بلكه در برخی عرصه‌ها نسبت به بعضی كشورها پیشرفت نیز كرده است، اما متاسفانه همگام با این پیشرفت‌ها ایران در كسب ثروت از فناوری نانو وضع خوبی ندارد كه البته هیچ كشوری نمی‌تواند مدعی پیشرو بودن در این زمینه باشد.

بنابراین و با توجه به این رشد و سیر صعودی امید می‌رود در زمینه تولید ثروت و ایجاد ارزش افزوده در صنعت نیز كه هدف اصلی ما است در آینده بتوانیم خود را با دیگر كشورها مقایسه كنیم، چراكه تولید ثروت و افزایش سطح كیفی زندگی مردم هدف اصلی این علم است و در این میان تولید مقاله و پننت در حقیقت دستاوردهای جانبی است.

آنچه نباید فراموش كنیم آن است كه بدون سرمایه‌گذاری در پژوهش‌های بنیادین نمی‌توان بودجه‌ای در اختیار صنعتگران قرار داد.

در حقیقت موفقیت در توسعه فناوری نانو دارای پیش‌نیازها و الزاماتی است كه توجه سنجیده به آنها مانع از افراط و تفریط در برنامه‌ریزی می‌شود. مشكلات و موانع موجود در كشور نباید باعث نومیدی در حصول نتایج عالی و محافظه‌كاری زیاد شده، بلكه باید باعث تلاش مضاعف و سنجیده‌تر شود و از طرفی جذابیت‌های این فناوری با سرعت بالای تحولات جهانی و علاقه زیاد متخصصان و برنامه‌ریزان، نباید موجب تعجیل و شتاب در دستیابی به نتایج گردد اما به هرحال رفع موانع و تامین ابزارهای لازم شرط مهم موفقیت می‌باشد.

توسعه فناوری نانو نیازمند زیرساخت‌هایی است كه بدون آنها توسعه پایدار و متوازن این فناوری امكان‌پذیر نیست.

امروز باید اذعان كرد كه كشور ما دچار یك پارادوكس شده است، چرا كه از یك طرف پتانسیل دانشمندان ایرانی در زمینه نانو بسیار بالا است و از طرف دیگر سرمایه‌گذاری‌های نانو در كشورمان سیر نزولی داشته است.

بنابراین، مسوولان باید ضمن ایجاد تعادل در سرمایه‌گذاری از این مزیت نسبی علمی حداكثر استفاده را ببرند.

منبع: روزنامه جام جم 21/11/87



[ 1390/05/27 ] [ 09:36 ] [ صادقی مهر ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


پژوهشسرای پروفسور حسابی وابسته به آموزش و پرورش ناحیه دو همدان تلاش می کند زمینه های فعالیتهای پژوهشی دانش آموزان را در زمینه های مختلف فراهم نماید

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب


اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

خدمات وبلاگ نویسان جوان

كد ماوس